Individueel Traject
Eén jongere, één boerderij, de kans om het tij te keren
Voor sommige jongeren is de gewone hulpverlening niet meer genoeg, en is tegelijkertijd een gesloten plek ook niet de oplossing. Het Individueel Traject is er voor jongeren van 16 tot en met 23 jaar met ernstige gedragsproblematiek, bij wie uithuisplaatsing in een gesloten instelling (JeugdzorgPlus) dreigt of al nodig is geweest. Vaak is niet alleen de jongere op dit punt beland, maar is ook het gezin uitgeput en het onderlinge vertrouwen ver te zoeken. Wij geloven dat het ook anders kan: individueel, op een boerderij, middenin het gewone leven – en mèt het gezin, niet zonder.
Ontdek het Individueel Traject
Bij Topaze geloven we in de potentie van jongeren. Ook wanneer het thuis, op school en in de omgeving allang niet meer lukt en de druk om in te grijpen groot is. We zijn ervan overtuigd dat jongeren, met de juiste mensen om zich heen, weer grip kunnen krijgen op hun leven zonder dat daar een gesloten deur voor nodig is.
Het Individueel Traject is onze manier om dat waar te maken voor de jongeren bij wie de nood het hoogst is. Geen groep, geen instelling, maar één jongere op één boerderij, met een klein vast team eromheen. De jongere woont in een eigen woonruimte op het erf, bij een boerengezin dat er structureel is; niet als hulpverleners, maar als mensen. Vanuit die gewone, stabiele aanwezigheid ontstaat de rust waarin verandering weer mogelijk wordt. Officieel heet dat een kleinschalige voorziening: erkende jeugdhulp, maar dan bewust klein en volledig op maat van deze ene jongere gemaakt.
Het Individueel Traject draait niet om de jongere alleen: het gezin, de familie en het bredere netwerk blijven vanaf het begin nauw betrokken. Vaak hebben jongere en ouders al zoveel geprobeerd dat ook het onderlinge vertrouwen is uitgeput, en dat herstel van vertrouwen krijgt in het traject net zoveel aandacht als de verandering van de jongere zelf.
Voor wie is het Individueel Traject?
Het Individueel Traject is er voor jongeren van 16 tot en met 23 jaar bij wie een gesloten plaatsing dreigt of al eerder nodig was. Vaak spelen er meerdere problemen tegelijk: in het gezin, op school, met vrienden, soms met middelen of met de wet.
Een belangrijke voorwaarde is motivatie: het mooiste is als de jongere zelf, al is het maar een sprankje, de mogelijkheid wil zien en bereid is die kans te pakken. Daar wordt ook al in de voorfase, voordat het verblijf start, intensief aan gewerkt. Zonder die bereidheid werkt geen enkel traject, en zeker dit traject niet.
Hoe is het Individueel Traject opgebouwd?
Het traject duurt gemiddeld anderhalf jaar en bouwt zich op in vier fasen.
- Voorfase (4 tot 8 weken).
Voordat de jongere naar de boerderij gaat, wordt er goed gekeken: wie is deze jongere, wat speelt er en wie hoort er bij zijn of haar netwerk? Ouders, familie en andere belangrijke mensen worden hierbij actief gefaciliteerd, onder andere in een netwerkberaad. Ook de boerderij en het boerengezin worden al in deze fase betrokken, zodat de kennismaking bij aankomst geen verrassing is voor wie dan ook. Een plek in het Individueel Traject regel je niet van de ene op de andere dag: deze zorgvuldige voorbereiding is geen vertraging, maar de basis waarop het traject kan slagen. - Stabilisatiefase (1 tot 3 maanden).
Deze fase begint met een individuele survival van drie dagen: de jongere en de begeleider, in de natuur, zonder poespas. Een stevige start waarin de jongere merkt dat hij of zij meer aankan dan gedacht. Daarna volgt de verhuizing naar de boerderij, naar de eigen woonruimte. De eerste periode staat in het teken van wennen en ritme opbouwen — en dat wennen geldt niet alleen voor de jongere. Ook het boerengezin, het begeleidingsteam en het gezin thuis moeten wennen aan deze nieuwe situatie en aan elkaar. De jongere doet mee op de boerderij, in het ritme dat daar al bestaat: opstaan met de dieren, doorzetten als het tegenzit en samen met de boer(in) onderhandelen over hoe het werk gedaan wordt. Dat draagt bij aan een gezond dag- en nachtritme, een gezonde mindset en het vermogen om vol te houden. - Veranderfase (3 tot 12 maanden).
Hier gaat de jongere echt aan de slag: met zichzelf, met zijn of haar gedrag en met de toekomst. Vooraf zijn er heldere afspraken gemaakt over wat mag en wat nog niet; naarmate het vertrouwen groeit, groeit ook de ruimte die de jongere krijgt. Ook het gezin en het netwerk werken in deze fase actief mee: aan het herstellen van de relatie, aan nieuwe manier van omgaan met elkaar en aan het weer kunnen dragen van verantwoordelijkheid samen. - Integratiefase (1 tot 3 maanden).
De laatste fase staat in het teken van de stap terug naar de maatschappij: naar school, werk en een thuissituatie waarin de jongere weer op zijn of haar netwerk kan bouwen — en het netwerk weer op de jongere.
Wat maakt het Individueel Traject anders?
Elk traject wordt begeleid door twee vaste begeleiders, in een buddy-constructie samen met de gedragswetenschapper. Zij kennen de jongere en het gezin allebei, denken samen mee en zijn er ook als de één een keer niet kan.
En het traject begint nooit vanuit een acute crisis alleen. We geloven niet in een aanpak van “u roept, wij draaien”: een zorgvuldige voorfase, met het gezin en het netwerk erbij, is de voorwaarde voor een traject dat daadwerkelijk iets verandert.
Waar bouwen we op voort?
Het Individueel Traject bouwt voort op de ervaring van Project DOEN, ons bestaande traject op de boerderij waarmee we al jaren goede resultaten boeken. Onderzoek van Wageningen Universiteit liet zien dat DOEN leidt tot 65% minder recidive bij deelnemers. Het Individueel Traject is bedoeld voor een andere doelgroep dan DOEN en is individueel, intensiever en langduriger vormgegeven, met dezelfde overtuiging als basis: helen doe je niet in een instelling, maar door mee te doen in het gewone leven.
Hoe verloopt de aanmelding?
Een verwijzer meldt de jongere aan bij Topaze. Daarna volgt een pioniersgesprek, waarin we samen met de jongere en het netwerk kijken of het Individueel Traject past en wat er nodig is om te starten. Past het traject bij de situatie, dan werken we vanaf dat moment samen toe naar de voorfase en de start op de boerderij. Link: Inschrijven.